Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.
×zamknij
Korzystaj z serwisu jako: Dzięki temu otrzymasz treści dopasowane do Twoich potrzeb.
Zobacz również:
< powrót

Serocki Kazimierz (1922-1981)

epoka: xx wiek, współczesność

Polski kompozytor i pianista, czołowy przedstawiciel awangardy. Najważniejszą cechą muzyki Serockiego jest niezwykła wrażliwość brzmieniowa połączona z wyrazistą emocjonalnością

Kazimierz Serocki, mat. Polskie Centrum Informacji Muzycznej

Kazimierz Serocki (ur. 3 marca 1922 roku w Toruniu) uczył się gry na fortepianie od czwartego roku życia, a jego pierwszą nauczycielką była w rodzinnym mieście Maria Drzewiecka. Podczas wojny grywał w warszawskich kawiarniach. Z tego okresu pochodzą pierwsze kompozycje Serockiego. W 1944 roku wstąpił do konspiracyjnego konserwatorium, studiując grę na fortepianie i kompozycję. Po wojnie, od 1946 roku kontynuował naukę w PWSM w Łodzi (fortepian u Stanisława Szpinalskiego i kompozycja u Kazimierza Sikorskiego). Jako utwór dyplomowy kompozytor przedstawił Concertino na fortepian i orkiestrę. Potem wyjechał na stypendium do Paryża, gdzie studiował u Nadii Boulanger i Lazara Levy’ego.

W 1949 roku dostał pierwszą poważną nagrodę kompozytorską — za Sonatinę na fortepian. Wtedy też wraz z Tadeuszem Bairdem i Janem Krenzem założył Grupę 49, której głównym celem było wzajemne wspieranie się młodych twórców przy organizowaniu koncertów swej muzyki. Chcieli komponować utwory nowoczesne, a jednocześnie „poprawne politycznie”, do czego zmierzali nadając swym dziełom odpowiednie tytuły lub wykorzystując muzykę ludową. Na pierwszym wspólnym koncercie tej grupy w 1950 roku wykonano Cztery tańce ludowe Serockiego, a kompozytor zagrał też partię solową w Koncercie fortepianowym Bairda. Choć po pewnym czasie drogi artystyczne tych trzech kompozytorów się rozeszły, to pozostały między nimi silne więzy przyjaźni. Warto też pamiętać, że Serocki wraz z Bairdem był również pomysłodawcą festiwalu Warszawska Jesień.

Serocki był kompozytorem wszechstronnym. Stosował niemal wszystkie najbardziej aktualne techniki kompozytorskie i włączał się w dominujące nurty europejskiej muzyki XX wieku. Jego wczesne utwory powstawały pod wpływem folkloru i wzorowane były na osiągnięciach Beli Bartóka (m.in. II Symfonia z podtytułem „Symfonia pieśni”, Sobótkowe pieśni). Potem eksperymentował z techniką dodekafoniczną (cykle pieśni na głos i fortepian lub orkiestrę Serce nocy i Oczy powietrza oraz Musica concertante na orkiestrę). Wreszcie włączył się w nurt sonorystyczny i skoncentrował na poszukiwaniu nowych barw dźwiękowych. Wiązało się to m.in. ze stosowaniem mocno niekonwencjonalnych sposobów wydobycia dźwięku. W Impromptu fantasque, na przykład muzycy grają na samym ustniku od fletu prostego lub na instrumencie bez ustnika. Inne utwory z tego kręgu to m.in.: Freski symfoniczne, Concerto alla cadenza, Swinging Musie, Fantasmagoria.

Serocki eksperymentował też z formą otwartą, pisząc np. dzieła, których kolejne elementy układa wykonawca, jak w A piacere na fortepian lub Arrangements na 1-4 flety proste. Ponadto kompozytor wykorzystywał przestrzenne układy brzmieniowe, jak w Continuum na instrumenty perkusyjne, dla którego przewidział trzy wersje ustawienia wykonawców względem publiczności, która zawsze jest w środku, otoczona przez wykonawców.

Kazimierz Serocki, Pianophonie

Pod koniec życia zainteresował się elektroniczną transformacją dźwięku. W utworze pt. Pianophonie (połączenie słów symfonia i fortepian) sięgnął po technikę live electronics, która polega na elektrycznym wytwarzaniu tonów i przekształcania dźwięków już na scenie, w trakcie wykonywania utworu. Dźwięki fortepianu wyłapywane są przez mikrofony i przed dojściem do głośników przetwarzane przez pianistę oraz reżysera dźwięku. Kompozytor zmarł 9 stycznia 1981 roku w Warszawie.

dr hab. Iwona Lindstedt

 

Ciekawostki

W dzieciństwie Serocki wielokrotnie występował jako pianista podczas szkolnych popisów. W tej samej klasie fortepianu uczyła się wraz z nim Regina Smendzianka. W roli pianisty wystąpił po raz ostatni w 1951 r., grając swój własny Koncert romantyczny.

Najpopularniejsze do dziś dzieła Serockiego to jego utwory na puzon (Koncert, Sonatina, Suita na 4 puzony), które mają trwałe miejsce w repertuarze wybitnych instrumentalistów.

Serocki jest autorem muzyki do kilku czołowych polskich filmów lat 50. i 60.,w tym m.in. do Młodości Chopina i Krzyżaków Aleksandra Forda, Potopu Jerzego Hoffmana.

drukuj pdf

zobacz również:

Baird Tadeusz (1928-1981) +dodaj do schowka
Wiedza
Kompozytorzy

Nazwano go romantykiem w okowach modernizmu, gdyż jego twórczość, wpisując się w nurt nowatorskich poszukiwań właściwych muzyce polskiej II połowy XX wieku, nie unika jednocześnie silnych związków z tradycją

Sikorski Tomasz (1939-1988) +dodaj do schowka
Wiedza
Kompozytorzy

Jeden z najbardziej oryginalnych kompozytorów polskich XX stulecia

Szalonek Witold (1927-2001) +dodaj do schowka
Wiedza
Kompozytorzy

Jako przedstawiciel awangardowego nurtu w muzyce polskiej XX wieku zasłynął przede wszystkim kodyfikacją niekonwencjonalnych technik wydobycia dźwięku na instrumentach dętych drewnianych

Kilar Wojciech (1932-2013) +dodaj do schowka
Wiedza
Kompozytorzy

Światową sławę przyniosła mu muzyka filmowa będąca wynikiem współpracy z wybitnymi polskimi i zagranicznymi reżyserami. Jednakże Wojciech Kilar najpełniej realizował się w muzyce autonomicznej