Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.
×zamknij
Korzystaj z serwisu jako: Dzięki temu otrzymasz treści dopasowane do Twoich potrzeb.
Zobacz również:
gatunek: wokalne

Pieśń Magnifikat wchodziła w skład nieszporów, czyli nabożeństwa wieczornego, w którym odgrywała ważną rolę

Nazwa Magnifikat pochodzi od pierwszego słowa pieśni Maryi zaczerpniętej z Ewangelii wg św. Łukasza (Magnificat anima mea Dominum – „Wielbi dusza moja Pana”). Pieśń ta wykorzystywana była w liturgii godzin kanonicznych (oficjum), czyli nabożeństw odprawianych o różnych porach dnia. Wchodziła mianowicie w skład nieszporów – nabożeństwa wieczornego, w którym grała eksponowaną rolę. Ze względu na swoje znaczenie liturgiczne i pochwalny charakter, magnifikat stał się jednym z najważniejszych tekstów kościelnych opracowywanych muzycznie przez kompozytorów od średniowiecza do współczesności.

Początkowo znane były jednogłosowe melodie Magnificat, dość proste, recytacyjne, przypominające psalmy. Istniały w różnych wersjach, w zależności od obranej tonacji. Daną wersję melodii dobierano tak, by najlepiej pasowała do innych śpiewów nieszporów (antyfon). W XIV wieku pojawił się pierwszy wielogłosowy Magnificat. Potem magnifikaty komponowali niemal wszyscy najważniejsi twórcy muzyki religijnej, zarówno w kręgu katolickim, jak i protestanckim. W zależności od obowiązującego w danym okresie stylu muzycznego zmieniały się techniki i obsada tych utworów. W trzygłosowym Magnificat Mikołaja Radomskiego pojawia się technika fauxbourdon, a melodia chorałowa (cantus firmus) rozbrzmiewa w głosie najwyższym. U Claudia Monteverdiego i późniejszych kompozytorów barokowych (np. Jana Sebastiana Bacha) są to wieloczęściowe utwory z wykorzystaniem instrumentów i techniki koncertującej. Choć w romantyzmie magnifikatów prawie nie komponowano, to jednak do dawnego tekstu liturgicznego powrócili kompozytorzy współcześni, np. Krzysztof Penderecki i Arvo Pärt. Rekordzistą w opracowywaniu pieśni Maryi pozostał Orlando di Lasso – w drugiej połowie XVI wieku skomponował ponad sto magnifikatów, w różnych tonacjach, wykorzystując rozmaite techniki polifoniczne, znane z ówczesnych mszy czy motetów.

dr Paweł Gancarczyk

 

drukuj pdf

zobacz również:

Ballada (średniowiecze) +dodaj do schowka
Wiedza
Gatunki

Już w średniowieczu komponowano ballady, które nie miały nic wspólnego z późniejszymi balladami romantycznymi

Sekwencja +dodaj do schowka
Wiedza
Gatunki

Sekwencja to rodzaj pieśni liturgicznej z tekstem o charakterze poetyckim, bardzo popularnej w średniowieczu

Psalm +dodaj do schowka
Wiedza
Gatunki

Znaczenie słowa psalm jest bardzo szerokie, kryją się pod nim rozmaite teksty wysławiające Boga

Antyfona +dodaj do schowka
Wiedza
Gatunki

Antyfona należy do najczęściej występujących śpiewów chorałowych