Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.
×zamknij
Korzystaj z serwisu jako: Dzięki temu otrzymasz treści dopasowane do Twoich potrzeb.
Zobacz również:
poziom: szkoła podstawowa
czas trwania: 45 min

Temat lekcji: Zaszyfrowane tempo

 

Scenariusz lekcji dla szkól podstawowych

 

Czas trwania lekcji: 45 minut

 

Cele ogólne:

  • rozwijanie muzykalności, wrażliwości muzycznej
  • rozwijanie zainteresowań i zamiłowań muzycznych

Cele operacyjne:

  • zapoznanie uczniów z elementami dzieła muzycznego (agogiką)

Cele wychowawcze:

  • rozwijanie wrażliwości uczniów na muzykę

Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Uczeń:

  • stosuje podstawowe pojęcia muzyczne (melodia, akompaniament, rytm, dźwięk, akord, gama, tempo);
  • wykorzystuje w śpiewie znajomość pojęć i terminów muzycznych określających podstawowe elementy muzyki (melodię, rytm, harmonię, agogikę, dynamikę, artykulację);
  • odczytuje i zapisuje elementy notacji muzycznej (nazwy siedmiu dźwięków gamy oraz ich położenie na pięciolinii, klucz wiolinowy, znaki graficzne pięciu wartości rytmicznych nut i pauz, podstawowe oznaczenia metryczne, agogiczne, dynamiczne i artykulacyjne);
  • korzysta z multimedialnych źródeł muzyki i informacji o muzyce.

Tworzenie wypowiedzi. Uczeń:

  • śpiewa, dbając o higienę głosu;
  • tworzy wypowiedzi o muzyce za pomocą środków pozamuzycznych – opisuje słowami cechy i charakter słuchanych utworów.

Analiza i interpretacja tekstów kultury. Uczeń:

  • świadomie odbiera muzykę – słucha (słuchanie analityczne, ukierunkowane przez nauczyciela na wybrane cechy utworu – agogika);
  • charakteryzuje wybrane utwory muzyczne wysłuchane i omówione na zajęciach oraz inne, określając cechy muzyki, które decydują o charakterze utworu.

Materiały:

  • laptop z podłączonymi głośnikami i dostępem do Internetu;
  • rzutnik multimedialny;
  • nagrania:

Samuel Barber Adagio na smyczki

Ludwig van Beethoven V Symfonia c-moll op. 67

Ludwig van Beethoven Sonata cis-moll op. 27 nr 2 Księżycowa

Wolfgang Amadeusz Mozart Sonata A-dur KV 331

  • prezentacja „Elementy dzieła muzycznego – agogika”;
  • ilustracje:
  • metronom

http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Metronome_Nikko.jpg?uselang=pl

  • strony:

http://www.gitaradlapoczatkujacych.pl/metronom-online.html

Metody nauczania:

  • pogadanka
  • pokaz
  • ćwiczenia.

Formy:

  • praca indywidualna
  • praca zbiorowa.

 Przebieg lekcji:

1. Faza wstępna

  • Powitanie
  • Sprawdzenie obecności
  • Podanie tematu lekcji.

2. Faza realizacyjna

  • Wprowadzenie dotyczące elementów dzieła muzycznego. Do elementów dzieła muzycznego zaliczamy: melodykę, rytmikę, harmonikę, agogikę, artykulację, dynamikę i kolorystykę. Wszystkie te elementy współdziałają ze sobą, tworząc dzieło muzyczne.
  • Elementem, który decyduje o szybkości wykonywania utworu, jest AGOGIKA, czyli tempo.
  • Tempo można określić na trzy sposoby. Po pierwsze za pomocą metronomu, czyli urządzenia mechanicznego lub elektronicznego służącego do dokładnego podawania tempa utworu muzycznego. Metronom mechaniczny wynaleziony został w 1816 r. przez J.N. Mälzla, stąd skrót M.M. – czyli metronom Mälzla,
  1. np.  = 60. Oznacza to, że utwór ma być wykonany w takim tempie, by na jedną sekundę przypadła jedna ćwierćnuta. Obecnie częściej używa się odpowiedników elektronicznych, których można używać w urządzeniach przenośnych (tablet, komórka) i komputerach.

Aby przejść na stronę metronomu online, wystarczy kliknąć ilustrację w prezentacji.

http://www.gitaradlapoczatkujacych.pl/metronom-online.html

https://play.google.com/store/search?q=metronom&c=apps

  • Kolejny sposób to określenia włoskie. Są stosowane na całym świecie, nie określają tempa bezwzględnie jak metronom, jedynie w przybliżeniu. Tempa dzielimy na wolne, umiarkowane i szybkie.
  • Nauczyciel prosi uczniów, aby spróbowali rozwiązać rebus podpisując literowo nuty. Jeżeli uczniowie mają problem z nazwami literowymi nut, nauczyciel wyświetla slajd.

 

  • Pierwszym przykładem jest tempo wolne adagio (wym. adadżio):
  • Należy wpisać kolejno: a, d, a i g:
  • Innym przykładem tempa wolnego jest grave:
  • Należy wpisać kolejno: g, a i e:
  • Poza rozszyfrowanymi przykładami inne rodzaje tempa wolnego to:
    • largo – szeroko, bardzo powoli;
    • larghetto – trochę szybciej niż largo;
    • lento – powoli, wolno.

 

  • Druga grupa temp to tempa umiarkowane. Jako przykład uczniowie próbują rozszyfrować andante, tym razem w kluczu basowym:
  • Wpisują kolejno: a, d, a i e:
  • Inne przykłady temp umiarkowanych:
    • andantino – trochę żywiej niż andante;
    • moderato – umiarkowanie;
    • allegretto – dość żywo (nieco wolniej niż allegro).
  • Jako przykład tempa umiarkowanego (Andante grazioso) nauczyciel demonstruje nagranie Sonaty A KV 331 Wolfganga Amadeusza Mozarta: 

 

  • Ostatnia grupa tempa to tempa szybkie. Jako pierwszy przykład uczniowie rozszyfrowują allegro – szybko, wesoło:
  • Uczniowie wpisują kolejno: a, e i g:
  • Kolejny przykład tempa szybkiego to veloce (czyt. welocze) – lotnie, żywo:
  • Należy wpisać kolejno: e, c i e:
  • Inne przykłady temp szybkich:
    • vivo żywo;
    • vivace(czyt. wiwacze) prędko, z ożywieniem;
    • prestoszybko;
    • vivacissimobardzo żywo;
    • prestissimobardzo szybko.
  • Przykładem tempa szybkiego (Allegro con brio) jest I część V Symfonii Ludwiga van Beethovena:
  • Dla dokładniejszego oznaczania tempa można stosować dodatkowe określenia:
  • maestoso – majestatycznie;
  • molto – bardzo;
  • meno – mniej;
  • meno mosso – wolniej;
  • non tanto – nie zanadto;
  • non troppo – nie zanadto;
  • più – bardziej, więcej;
  • più mosso – żywiej;
  • sempre – zawsze;
  • sostenuto – wstrzymując;
  • un poco – trochę, nieco;
  • ancora – jeszcze;
  • tempo primo – powrót do pierwszego tempa;
  • a tempo – do tempa;
  • ritenuto – opóźniając, zwalniając.
  • Tempo można wyznaczyć również określając bezwzględny czas trwania utworu, np. 12 min.
  • Utrwalenie wiadomości na temat agogiki. Nauczyciel demonstruje nagranie Sonaty cis-moll op. 27 nr 2 Księżycowej Ludwiga van Beethovena i prosi określenie tempa

3. Faza podsumowująca

Tomaso Albinoni Agagio g-moll

Tempo wolne – Adagio

 
Katarzyna Broj

 

Załączniki:

1) Prezentacja - do pobrania tutaj

2) Karta pracy - do pobrania tutaj

drukuj pdf

zobacz również:

Muzyczna maszyneria +dodaj do schowka
Nauka
Scenariusze lekcji

Scenariusz lekcji dla szkół podstawowych

Poloneza czas zacząć +dodaj do schowka
Nauka
Scenariusze lekcji

Scenariusz lekcji dla szkół podstawowych

Partytura +dodaj do schowka
Nauka
Scenariusze lekcji

Scenariusz lekcji dla gimnazjów i liceów/szkół ponadpodstawowych, odc. 6/7

Rytm w muzyce +dodaj do schowka
Nauka
Scenariusze lekcji

Scenariusz lekcji dla gimnazjów, odc. 2/7