Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.
×zamknij
Korzystaj z serwisu jako: Dzięki temu otrzymasz treści dopasowane do Twoich potrzeb.
Zobacz również:
< powrót

Zygmunt Noskowski | Step op. 66

kompozytor: Zygmunt Noskowski
rodzaj: instrumentalne
Step op. 66 | Zygmunt Noskowski

Muzyka Noskowskiego nie wykracza poza dokonania poprzedników, ale z punktu widzenia formalnego jest rewolucyjna

Mimo że Zygmunt Noskowski (1846–1909) zostawił po sobie pokaźną spuściznę, w praktyce koncertowej pozostaje przede wszystkim twórcą muzyki symfonicznej, kontynuatorem linii Stanisława Moniuszki (którego był studentem) i Ignacego Feliksa Dobrzyńskiego. Idąc śladami swoich poprzedników, kładł szczególny nacisk na eksponowanie w swojej twórczości przede wszystkim melodii. Pisał melodie piękne, chwytające za serce i wpadające w ucho. Opanował do mistrzostwa warsztat kompozytorski, z powodzeniem realizując się na polu wielkich form, jak symfonia czy koncert. Doceniony za granicą przez Franciszka Liszta, niejednokrotnie spotykał się z nim, nierzadko też wspólnie z nim koncertował. Być może zetknięcie się z tym kompozytorem zaważyło na decyzji Noskowskiego o wprowadzeniu w orbitę muzyki polskiej nowych form. Jest bowiem Noskowski twórcą pierwszego polskiego poematu symfonicznego, formy wynalezionej przez Liszta. Step powstały w 1896 roku to pod względem budowy tradycyjne allegro sonatowe z dwoma kontrastującymi tematami opartymi na motywach zaczerpniętych z folkloru polskiego i ukraińskiego.

Gdy słuchamy tej kompozycji, możemy kojarzyć ją z Sienkiewiczowską Trylogią, co zresztą było poniekąd zamiarem Noskowskiego. Nieraz wypowiadał się i pisał w publikowanych w prasie tekstach na temat obowiązków kompozytora, który winien w muzyce podkreślać swój rodowód. Step poprzedził słownym wstępem: „Stepie wspaniały, pieśnią cię witam. Pośród twoich niezmierzonych przestrzeni słychać było i szum skrzydeł, i dźwięk kopyt konnicy, rozbrzmiewała fujarka pastusza i tęskna pieśń kozacza, której towarzyszyły teorbany i bębenki, rozlegały się okrzyki wojenne i zgrzyt ścierających się szabel. Walki i zapasy olbrzymie skończyły się; wojownicy w grobie legli. Ty jeden tylko, wielki stepie, pozostałeś wiecznie piękny i spokojny!...”.

Pierwsze wykonanie Stepu było w Warszawie dużym wydarzeniem. Sukces dzieła przyczynił się do popularności utworu nie tylko na ziemiach polskich, ale i za granicą, co potwierdziło jeszcze pozycję Noskowskiego wśród kompozytorów nadających kierunek polskiej muzyce XIX wieku. Z jednej strony osadzony mocno w tradycji, posługujący się jako twórca dobrze znanymi narzędziami, z drugiej świetny nauczyciel, spod którego skrzydeł wyszła większość późniejszych sław kompozytorskich, wśród nich Ignacy Jan Paderewski. Znaczenie Noskowskiego dla muzyki polskiej oddaje w pełni charakter Stepu. Tradycjonalista, pod względem muzycznym niewykraczający poza to, czym posługiwali się poprzednicy, z punktu widzenia formalnego – rewolucjonista i nowator. Przeszłość i przyszłość splecione razem.

 

dr Agnieszka Topolska

 

Fot. Carole, Wikimedia Commons, CC BY-SA

 

drukuj pdf

zobacz również:

Hector Berlioz | Symfonia Fantastyczna +dodaj do schowka
Kanon

Utwór stworzony pod wpływem silnego uczucia Berlioza do przyszłej żony

Johannes Brahms | Kwartet fortepianowy g-moll op. 25 +dodaj do schowka
Kanon

Wśród wielbicieli I Kwartetu fortepianowego Brahmsa było wiele znakomitości świata muzycznego, m.in. Arnold Schoenberg i Klara Schumann, żona Roberta Schumanna

Edward Grieg | I Suita Peer Gynt op. 46 +dodaj do schowka
Kanon

Najsłynniejszy utwór norweskiego kompozytora... z polskim akcentem

Gustav Mahler | I Symfonia D-dur Tytan +dodaj do schowka
Kanon

I Symfonia jest jak kiełkujące ziarno. W postaci zalążkowej znaleźć tu można najważniejsze idee dla późniejszej twórczości Mahlera