Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.
×zamknij
Korzystaj z serwisu jako: Dzięki temu otrzymasz treści dopasowane do Twoich potrzeb.
Zobacz również:
< powrót

Stanisław Moniuszko | Bajka

kompozytor: Stanisław Moniuszko
rodzaj: instrumentalne
Bajka | Stanisław Moniuszko

Jedna z niewielu kompozycji instrumentalnych Moniuszki, która niezmiennie funkcjonuje w repertuarze koncertowym. Jej znaczenie dla powstania poematu symfonicznego na gruncie muzyki polskiej jest nie do przecenienia

Stanisław Moniuszko (1819–1872) zasłynął przede wszystkim jako twórca pieśni i oper. Żył bowiem w czasach, kiedy w podzielonej między zaborców Rzeczypospolitej tylko większe ośrodki oferowały twórcom względną swobodę działania. Nie chodzi tu w żadnym wypadku o swobodę wypowiedzi, a zwyczajnie o środki materialne. Podczas gdy w Warszawie działały orkiestry i instytucje muzyczne, prowincja popadała w coraz większą nędzę kulturową. Nie otrzymując należytych środków na życie kulturalne, oddalała się systematycznie od centrum.

Mizeria kultury muzycznej dziewiętnastowiecznego Wilna była jednym z powodów, dla których Stanisław Moniuszko nie tworzył muzyki symfonicznej. Korzystając z tego, na co mógł liczyć w Wilnie, pisał przede wszystkim pieśni i utwory kameralne.

Sytuacja zmieniła się, gdy w 1858 roku zadebiutował na scenie warszawskiego Teatru Wielkiego. Po premierze opery Halka, po doświadczeniu pracy z regularnym zespołem orkiestrowym powstała jedyna większa kompozycja symfoniczna Moniuszki, uwertura fantastyczna Bajka. Wcześniej planowana pod francuską nazwą Conte d’hiver (Opowieść zimowa) powstała w latach 1847–1848, gdy Moniuszko kończył pierwszą wersję Halki. Pod względem formalnym to skrzyżowanie allegra sonatowego z poematem symfonicznym. Melodyjność i ładunek emocjonalny zawarty w tej muzyce stały się środkiem budowania muzycznej narracji. Myślenie muzyczne Moniuszki, mimo że w tym przypadku w czysto instrumentalnym wydaniu, nie oddala się od myślenia operowego. Wciąż partie instrumentalne podporządkowują się słowu, służąc akcji dramatycznej. Ale Bajka to także przykład pokazujący talent Moniuszki jako instrumentatora. Wykorzystuje on w Bajce przeróżne pomysły instrumentacyjne, możliwości artykulacyjne i kolorystyczne instrumentów. Bajka to jedna z niewielu kompozycji instrumentalnych Stanisława Moniuszki, która niezmiennie funkcjonuje w repertuarze koncertowym, a jego znaczenie dla powstania poematu symfonicznego na gruncie muzyki polskiej jest nie do przecenienia.

 

dr Agnieszka Topolska

 

Fot. Imtiaz Ahmed, Flickr, CC BY

 

drukuj pdf

zobacz również:

Hector Berlioz | Symfonia Fantastyczna +dodaj do schowka
Kanon

Utwór stworzony pod wpływem silnego uczucia Berlioza do przyszłej żony

Johannes Brahms | Kwartet fortepianowy g-moll op. 25 +dodaj do schowka
Kanon

Wśród wielbicieli I Kwartetu fortepianowego Brahmsa było wiele znakomitości świata muzycznego, m.in. Arnold Schoenberg i Klara Schumann, żona Roberta Schumanna

Edward Grieg | I Suita Peer Gynt op. 46 +dodaj do schowka
Kanon

Najsłynniejszy utwór norweskiego kompozytora... z polskim akcentem

Gustav Mahler | I Symfonia D-dur Tytan +dodaj do schowka
Kanon

I Symfonia jest jak kiełkujące ziarno. W postaci zalążkowej znaleźć tu można najważniejsze idee dla późniejszej twórczości Mahlera