Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.
×zamknij
Korzystaj z serwisu jako: Dzięki temu otrzymasz treści dopasowane do Twoich potrzeb.
Zobacz również:
< powrót

Modest Musorgski | Obrazki z wystawy

kompozytor: Modest Musorgski
rodzaj: instrumentalne
Obrazki z wystawy | Modest Musorgski

Fortepianowe miniatury Musorgskiego są tak wyraziste i charakterystyczne, że chętnie rozpisuje się je na orkiestrę. Wersja Ravela wydaje się być lepsza od oryginału

Części utworu:

Gnom

Stary zamek

Tuileries

Bydło

Taniec kurcząt w skorupkach

Samuel Goldenberg i Szmul

Rynek w Limoges

Katakumby

Chatka na kurzej stopce

Wielka brama w Kijowie 

 

Był rok 1870, kiedy Modest Musorgski spotkał po raz pierwszy Wiktora Hartmanna (1834–1873), rosyjskiego malarza i architekta. Obydwu artystów łączyły wspólne poglądy na wiele istotnych dla nich spraw, toteż rychło zostali serdecznymi przyjaciółmi. Niestety, niebawem znajomość tę przerwała niespodziewana śmierć malarza (w wieku 39 lat zmarł na tętniaka), którą kompozytor przeżył bardzo boleśnie. Chcąc oddać hołd Hartmannowi, zorganizowano w 1874 w Petersburgu pośmiertną wystawę jego prac, na której znalazło się przeszło 400 obrazów, grafik, ilustracji do bajek, projektów kostiumów, scenografii, projektów architektonicznych itp. Wystawę zwiedził oczywiście również Modest Musorgski, i to właśnie ona zainspirowała go do skomponowania cyklu miniatur fortepianowych pod tytułem Obrazki z wystawy.

Każda z 10 miniatur jest muzycznym odwzorowaniem którejś z prac Hartmanna (niestety, tylko część z nich udało się po latach zidentyfikować), jest więc wśród nich Gnom, Stary zamek (zainspirowany przez akwarelę z podróży Hartmanna do Włoch), Tuileries (dzieci bawiące się w słynnym ogrodzie nieopodal Luwru), Bydło (obrazek z Polski: ciężki wóz ciągnięty przez woły, oryginalny tytuł jest w języku polskim), Taniec piskląt w skorupkach (tu z kolei punktem wyjścia był projekt kostiumów do baletu), Samuel Goldberg i Szmul (miniatura zainspirowana dwoma portretami Żydów polskich), Rynek w Limoges (kłótnia dwóch przekupek), Katakumby (ponury obraz paryskich podziemi), Chatka na kurzej nóżce i pełna blasku Wielka Brama Kijowska (projekt architektoniczny Hartmanna, który nie doczekał się nigdy realizacji). Istotnym elementem cyklu jest powtarzająca się (choć zawsze z pewnymi zmianami), oparta na prostym, chwytliwym temacie Promenada – rodzaj łącznika między poszczególnymi miniaturami, symbolizująca przechodzenie od jednego obrazu na wystawie do następnego.

Fortepianowe miniatury Musorgskiego były tak wyraziste i charakterystyczne, że rychło pojawił się pomysł ich zinstrumentowania na orkiestrę. Pierwsza próba takiej transkrypcji miała miejsce w 1891 r., w ślad za nią pojawiły się kolejne symfoniczne wersje Obrazków, jednak żadna (a do dziś powstało ich prawie 30) popularnością nie dorównuje instrumentacji dokonanej w 1922 r. przez Maurice"a Ravela, olśniewającej bogactwem kolorów i pomysłowością. Jest ona tak znakomita, że wielu melomanów po jej wysłuchaniu nie ma już ochoty wracać do fortepianowego oryginału. W tej kwestii warto jednak wyrobić sobie własne zdanie.

 

Anna Pęcherzewska-Hadrych

 

Hartmann, autor nieznany, Wikimedia Commons, PD

 

drukuj pdf

zobacz również:

Hector Berlioz | Symfonia Fantastyczna +dodaj do schowka
Kanon

Utwór stworzony pod wpływem silnego uczucia Berlioza do przyszłej żony

Johannes Brahms | Kwartet fortepianowy g-moll op. 25 +dodaj do schowka
Kanon

Wśród wielbicieli I Kwartetu fortepianowego Brahmsa było wiele znakomitości świata muzycznego, m.in. Arnold Schoenberg i Klara Schumann, żona Roberta Schumanna

Edward Grieg | I Suita Peer Gynt op. 46 +dodaj do schowka
Kanon

Najsłynniejszy utwór norweskiego kompozytora... z polskim akcentem

Gustav Mahler | I Symfonia D-dur Tytan +dodaj do schowka
Kanon

I Symfonia jest jak kiełkujące ziarno. W postaci zalążkowej znaleźć tu można najważniejsze idee dla późniejszej twórczości Mahlera