Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.
×zamknij
Korzystaj z serwisu jako: Dzięki temu otrzymasz treści dopasowane do Twoich potrzeb.
Zobacz również:
< powrót

Ave Regina caelorum - antyfona

kompozytor: anonim
rodzaj: wokalne
Ave Regina caelorum - antyfona

Powstanie tego utworu skrywają mroki dziejów

Jedną z najważniejszych form chorału gregoriańskiego była antyfona. Proste antyfony wykonywano wraz z psalmami w ramach tzw. godzin kanonicznych – krótkich nabożeństw odprawianych codziennie o różnych porach dnia i nocy. Istniały jednak antyfony szczególne, bardziej rozbudowane, z większym udziałem melizmatów (czyli fragmentów melodii śpiewanych na jednej sylabie na jedną sylabę). Do nich zalicza się utwory wychwalające Najświętszą Marię Pannę, które w historii muzyki odegrały rolę wyjątkową. Jedną z nich jest antyfona Ave Regina caelorum (Witaj, królowo niebios).

Powstanie tego utworu skrywają mroki dziejów – w zasadzie nic pewnego nie da się tutaj powiedzieć. Wynika to z natury chorału gregoriańskiego: często te same śpiewy istniały w wielu wariantach, zarówno odnoszących się do ich warstwy poetyckiej, jak i samej muzyki. Wiadomo jednak, że antyfona Ave Regina caelorum inspirowała wielu twórców renesansu. Motety i msze oparte na jej tekście bądź melodii komponowali na przykład Guillaume Dufay, Josquin des Prez i Giovanni Pierluigi da Palestrina. Mistrzowie polifonii oddawali w ten sposób hołd Matce Boskiej, a zarazem prosili ją o wsparcie. W antyfonie nazwana jest ona nie tylko królową, lecz również „panną chwalebną ponad wszystko piękniejszą”. Utwór kończy się wezwaniem: „proś Chrystusa za nami”, gdyż w tym przypadku muzyka nie służyła przyjemności i rozrywce – była przede wszystkim modlitwą.

 

dr Paweł Gancarczyk

 

Fot. jacsonquerubin, Flickr, CC BY-NC-SA

 

drukuj pdf

zobacz również:

Carl Orff | Carmina Burana +dodaj do schowka
Kanon

Jedno z najpopularniejszych masowych widowisk muzycznych

Stabat Mater Dolorosa – sekwencja +dodaj do schowka
Kanon

Jedna z najpopularniejszych melodii chorałowych

Chwała Tobie gospodzinie +dodaj do schowka
Kanon

Pierwsza znana nam kompozycja wielogłosowa z polskim tekstem

Johann Sebastian Bach | II Suita orkiestrowa h-moll BWV 1067 +dodaj do schowka
Kanon

W tej kompozycji kryją się tańce dworskie: sarabanda, bourrée, minuet i... polonez