Muzykoteka Szkolna

Szukaj
Diatoniczna skala

Dźwięki diatoniczne odpowiadają białym klawiszom fortepianu. Termin wziął się z greki (dia+tonos, czyli poprzez wszystkie dźwięki).

 

Cały system muzyki starożytnej Grecji opierał się na tych dźwiękach, potem został zapomniany, a potem odtworzony w średniowieczu… błędnie. Ale efekty były dobre. W użyciu były cztery podstawowe skale diatoniczne, wszystkie postępujące tylko po tych siedmiu dźwiękach białych klawiszy:

dorycka – od d

frygijska – od e

lidyjska – od f

miksolidyjska – od g

Potem wprowadzono jeszcze skale jońską i eolską. Ta pierwsza, od c, stała się potem gamą C-dur, ta druga zaś – gamą a-moll.

Skalę diatoniczną można utworzyć przez sprowadzenie do jednej oktawy dźwięków uzyskanych przez zbudowanie szeregu 7 kwint: f-c-g-d-a-e-h i niektórzy autorzy wolą ją definiować właśnie w ten sposób.

W szerszym znaczeniu diatoniczny znaczy „oparty na dźwiękach danej gamy (i tylko na nich)”. Postęp diatoniczny w D-dur: d-e-fis-g-a-h-cis-d.

Ścisła diatonika obowiązywała w chorale gregoriańskim. W reakcji na nadmiar chromatyki w drugiej ćwierci XX wieku kompozytorzy powrócili do ścisłej diatoniki – zwłaszcza Igor Strawiński. Ale Strawiński nie pisał utworów opartych na dawnych tonacjach: swobodnie kształtował melodię i jeszcze swobodniej – harmonię.

 

 

Zobacz również
dwutygodnik.com ninateka biweekly.pl european culture congress penderecki greenwood [x]